Το 1905 ευρέθη στην περιοχή του χωριού Καρυές της Χίου μία εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η Παναγία εμφανιζόταν σε όραμα ως λυγερόκορμη κοπέλα με αρβανίτικη ενδυμασία στους απογόνους των κτιστάδων με καταγωγή από τη Βόρεια Ήπειρο που είχαν έρθει από την Κωνσταντινούπολη για να οικοδομήσουν το 1042 την περιώνυμη Νέα Μονή της Χίου, σύμφωνα με μαρτυρία του αγιορείτου γέροντος Νεκταρίου από την ιερά καλύβη της Αγίας Τριάδος στις Καρυές του Αγίου Όρους.
Οι απόγονοι αυτοί, οι οποίοι ήταν βοσκοί, είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή “Κοχλία”, που βρίσκεται πλησίον των χωριών της Χίου Καρυές, Αυγώνυμα, Ανάβατος και Δαφνώνας. Μετά την εύρεση της εικόνας, ανεγέρθηκε ναός επ’ ονόματι της Παναγίας με την προσωνυμία “Αρβανίτισσα”, με την οικονομική αρωγή του εμπόρου Αλεξάνδρου Κωνσταντινίδη, αλλά κρυφά και με μεγάλες προσπάθειες, αφού την περίοδο εκείνη απαγορευόταν από τους Τούρκους η ανέγερση χριστιανικών ναών.
Πολλά είναι τα θαύματα της Παναγίας Αρβανίτισσας που έχουν καταγραφεί μέχρι τις ημέρες μας, έχουν ξεπεράσει τα στενά γεωγραφικά όρια της Χίου κι έχουν διαδοθεί και σε άλλες περιοχές της πατρίδας μας, με ετήσιο εορτασμό της την Κυριακή Β’ Ματθαίου (την πρώτη Κυριακή μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων) και με ασματική ακολουθία υπό την καθηγουμένη της ιεράς μονής Αγίου Ιεροθέου Μεγάρων Αττικής, μοναχής Ισιδώρας.
Η διάδοση του ονόματος της Παναγίας Αρβανίτισσας έφτασε και στη Σάμο, αφού, πληροφορηθείσα η Βασιλική Παπαδημητροπούλου, κάτοικος Λιβαδειάς, την ύπαρξη στο ακριτικό νησί δύο χωριών με την ονομασία Αρβανίτες (Άνω και Κάτω Αρβανίτες), τα οποία μετονομάστηκαν το 1958 σε Πάνδροσο και Μεσόγειο αντίστοιχα, θέλησε από ευλάβεια προς την Παναγία Αρβανίτισσα να αφιερώσει το 2025 από μία εικόνα Της στους ενοριακούς ναούς Ζωοδόχου Πηγής Μεσογείου και Αγίου Δημητρίου Πανδρόσου.
Ο ετήσιος εορτασμός την Κυριακή Β’ Ματθαίου, η οποία φέτος είναι η Κυριακή 14 Ιουνίου, θα λάβει χώρα στο εκκλησάκι του Αγίου Νεκταρίου Πανδρόσου, ώστε να συμμετάσχουν οι κάτοικοι και των δύο χωριών. Θα τελεσθεί ο Όρθρος και η πανηγυρική θεία λειτουργία με ώρα έναρξης της ακολουθίας στις 7:30 π.μ.
Μετά το πέρας της, θα ακολουθήσει πλούσιο κέρασμα σε όλους τους προσκυνητές με νηστίσιμα εδέσματα, λόγω της νηστείας των Αγίων Αποστόλων.
