Έντονος δημόσιος διάλογος γύρω από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού έχει ανοίξει στη Σάμο και συνολικά στο Βόρειο Αιγαίο, με φορείς της αυτοδιοίκησης και τεχνικούς θεσμούς να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τον τρόπο που αποτυπώνεται ο νησιωτικός χώρος και οι αναπτυξιακές του ανάγκες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα αν ένα ενιαίο πλαίσιο μπορεί να ανταποκριθεί στις μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε νησιά με εντελώς διαφορετικό επίπεδο τουριστικής ανάπτυξης, υποδομών και κοινωνικοοικονομικής δυναμικής.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δημοτική παράταξη Ανατολικής Σάμου “ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο” και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου παρεμβαίνουν δημόσια, ασκώντας κριτική σε βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου και ζητώντας μεγαλύτερη προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες των νησιών.
“ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο”: Πρώτη αντίδραση για το νέο Χωροταξικό Τουρισμού – έντονος προβληματισμός για τον αποκλεισμό της τοπικής κοινωνίας
Έντονη ανησυχία εκφράζει η δημοτική παράταξη “ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο” του δήμου Ανατολικής Σάμου, με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
Η παράταξη τονίζει ότι πρόκειται για έναν σχεδιασμό που θα καθορίσει κρίσιμα το μέλλον της Σάμου και ευρύτερα του νησιωτικού χώρου του Αιγαίου, υπογραμμίζοντας πως η τοπική κοινωνία δεν μπορεί να παραμένει θεατής σε αποφάσεις τέτοιας βαρύτητας.
Παράλληλα ασκεί κριτική στη δημοτική αρχή Ανατολικής Σάμου για απουσία θεσμικής συζήτησης, ζητώντας άμεση σύγκληση του Δημοτικού Συμβουλίου με αποκλειστικό θέμα το νέο πλαίσιο, πριν τη λήξη της διαβούλευσης.
Όπως επισημαίνεται, ο χωροταξικός σχεδιασμός οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα του νησιού, τις υποδομές, τους φυσικούς πόρους και τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας, ενώ το σημερινό σχέδιο αντιμετωπίζει με ενιαίο τρόπο περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Η παράταξη κάνει λόγο για ανάγκη ενός νέου, βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για τη Σάμο, που θα στηρίζει την ποιοτική τουριστική ανάπτυξη και θα συγκρατεί τον πληθυσμό, ιδιαίτερα των νέων.
Αναλυτικά οι θέσεις της παράταξης:
“ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΣΑΜΟ
Η «ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο» του δΔήμου Ανατολικής Σάμου εκφράζει την έντονη ανησυχία της για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση από τις 11 έως τις 25 Μαΐου 2026. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που θα καθορίσει το μέλλον της Σάμου και συνολικά των νησιωτικών περιοχών του Αιγαίου και γι’ αυτό απαιτείται σοβαρότητα, διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
Την ώρα που σε επίπεδο Περιφερειών και θεσμικών φορέων, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), έχουν ήδη διατυπωθεί δημόσιες θέσεις και προτάσεις για έναν σύγχρονο και βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό, η Δημοτική Αρχή Ανατολικής Σάμου παραμένει αμήχανη και απούσα από τη συζήτηση ενός τόσο κρίσιμου ζητήματος.
Η “ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο” θεωρεί αυτονόητη υποχρέωση της Δημοτικής Αρχής την άμεση ενημέρωση των πολιτών και των παραγωγικών φορέων για το περιεχόμενο της ΚΥΑ και τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει για τη Σάμο. Η κοινωνία δεν μπορεί να παραμένει στο περιθώριο όταν αποφασίζονται ζητήματα που επηρεάζουν την αναπτυξιακή φυσιογνωμία του τόπου μας για τις επόμενες δεκαετίες.
Ζητούμε άμεσα τη σύγκληση ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου με μοναδικό θέμα το νέο Χωροταξικό Τουρισμού, ώστε να διαμορφωθούν και να κατατεθούν έγκαιρα οι επίσημες θέσεις του Δήμου και των παραγωγικών φορέων πριν από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης.
Η παράταξή μας θέτει δημόσια ένα εύλογο ερώτημα:
Γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει συγκληθεί το Δημοτικό Συμβούλιο για ένα τόσο σοβαρό θέμα; Τι αναμένει η Δημοτική Αρχή λίγες μόλις ημέρες πριν από τη λήξη της διαβούλευσης;
Ο σχεδιασμός για τον τουρισμό οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα του νησιού, τις υποδομές, την επάρκεια υδάτινων και ενεργειακών πόρων, τις μεταφορές, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και τις πραγματικές ανάγκες της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο αντιμετωπίζει με όμοιο τρόπο περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Η Σάμος χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό και βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο που θα δημιουργεί προοπτικές, θα προσελκύει ποιοτικές επενδύσεις στον τουρισμό και θα δίνει λόγους στους νέους ανθρώπους να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους. Η βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό στον άνθρωπο, στο περιβάλλον, στην ιστορία και στον πολιτισμό μας, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάσχεση της δημογραφικής και οικονομικής συρρίκνωσης του νησιού.
Καλούμε τη Δημοτική Αρχή Ανατολικής Σάμου να σταθεί επιτέλους στο ύψος των περιστάσεων. Δεν υπάρχει πλέον περιθώριο αδράνειας, καθυστερήσεων ή σιωπής.
Η διαφάνεια, η δημοσιότητα και η συμμετοχή των πολιτών δεν είναι επιλογή. Είναι θεσμική υποχρέωση και απαραίτητη προϋπόθεση δημοκρατίας σε ζητήματα που αφορούν το μέλλον του τόπου μας.
Η “ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο»” θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να υπερασπίζεται με συνέπεια την ανάγκη ουσιαστικού διαλόγου, θεσμικής λειτουργίας και βιώσιμης ανάπτυξης για τη Σάμο.“
ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου: σοβαρές ενστάσεις για το χωροταξικό – «άνιση μεταχείριση των νησιών»
Σε ιδιαίτερα εκτενή τοποθέτηση, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου εκφράζει σοβαρές ενστάσεις για το υπό έγκριση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού, επισημαίνοντας ότι πολλές από τις προτάσεις του δεν ελήφθησαν υπόψη κατά τη διαβούλευση.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, το βασικό πρόβλημα είναι η ενιαία αντιμετώπιση νησιών με εντελώς διαφορετικά αναπτυξιακά, κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά, καθώς το Βόρειο Αιγαίο εξισώνεται με ώριμους τουριστικούς προορισμούς όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα.
Κεντρικά σημεία των ενστάσεων
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου εστιάζει σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων:
- Αρτιότητα γης για τουριστικές επενδύσεις: χαρακτηρίζεται υπερβολικά υψηλή (8–12 στρέμματα), με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό μικρής ιδιοκτησίας και οικογενειακών επιχειρήσεων.
- Αναπτυξιακή ανισότητα: καταγγέλλεται ότι παρέχονται ευελιξίες σε ήδη ανεπτυγμένες περιοχές, ενώ τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν έχουν αντίστοιχη μεταχείριση.
- Βραχονησίδες και μικρά νησιά: επισημαίνονται ασάφειες ως προς το ποιος θα έχει δικαίωμα ανάπτυξης και με ποια διαδικασία.
- Μικρά τουριστικά καταλύματα: εκφράζεται ανησυχία ότι οι ρυθμίσεις ευνοούν τις μεγάλες μονάδες εις βάρος των οικογενειακών επιχειρήσεων.
- Υποδομές: απουσιάζει, όπως αναφέρεται, συγκεκριμένο και δεσμευτικό σχέδιο για λιμάνια, αεροδρόμια, μεταφορές και ενεργειακές υποδομές.
- Παρεμβάσεις και προτάσεις αλλαγών
Το ΤΕΕ ζητά, μεταξύ άλλων:
- μείωση της αρτιότητας για τουριστικές εγκαταστάσεις σε 4–8 στρέμματα
- δυνατότητα προσαρμογής μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων,
- ειδική μέριμνα για τη νησιωτικότητα και τις ακριτικές περιοχές,
- ενίσχυση των μικρών οικογενειακών καταλυμάτων,
- θεσμοθέτηση ουσιαστικού μηχανισμού παρακολούθησης και αξιολόγησης του πλαισίου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη Σάμο, τη Λέσβο, τη Χίο, την Ικαρία και τη Λήμνο, με το επιχείρημα ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με τους ίδιους όρους όπως νησιά υψηλής τουριστικής ανάπτυξης.
