Στη Βουλή έφερε το ζήτημα της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Βόλου – Βορείου Αιγαίου και τον αποκλεισμό της Σάμου από τον αρχικό σχεδιασμό ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης και βουλευτής Β3′ Νότιου Τομέα Αθηνών, Κυριάκος Βελόπουλος, καταθέτοντας ερώτηση προς τους υπουργούς Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και Τουρισμού.
Στην απάντησή του, ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, παραθέτει το θεσμικό πλαίσιο και τις μέχρι σήμερα αποφάσεις, διευκρινίζοντας τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τους λόγους για τους οποίους η Σάμος δεν περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό της συγκεκριμένης γραμμής.
Η ερώτηση του βουλευτή:
“ΕΡΩΤΗΣΗ
Του: Βελόπουλου Κυριάκου, προέδρου κόμματος, βουλευτή Β3′ Νότιου Τομέα Αθηνών
ΠΡΟΣ: Τον κ. υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Την κ. υπουργό Τουρισμού
ΘΕΜΑ: “Τήρηση του εθνικού και ενωσιακού δικαίου στον σχεδιασμό ακτοπλοϊκής σύνδεσης Βόλου – Βορείου Αιγαίου και αιτιολόγηση αποκλεισμού της Σάμου”
Κυρία, κύριε υπουργοί,
Η εξαγγελία επαναφοράς ακτοπλοϊκής σύνδεσης μεταξύ Βόλου και νήσων του Βορείου Αιγαίου, με χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους Περιφερειών, συνιστά διοικητική πράξη προπαρασκευαστικού χαρακτήρα, η οποία οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο περί ακτοπλοΐας, κρατικών ενισχύσεων και δημοσίων συμβάσεων.
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, η ανάθεση ή επιδότηση ακτοπλοϊκού έργου επιτρέπεται αποκλειστικά: α) στο πλαίσιο ελεύθερης αγοράς, ή β) ως υπηρεσία δημόσιας μεταφοράς, κατόπιν ανοικτής, διαφανούς και ανταγωνιστικής διαγωνιστικής διαδικασίας που διενεργείται αποκλειστικά από το Υπουργείο Ναυτιλίας.
Η κατ’ εξαίρεση απόκλιση από τη διαγωνιστική διαδικασία (π.χ. απευθείας ανάθεση ή προσωρινή επιδοτούμενη λειτουργία) προϋποθέτει σωρευτικά: αποδεδειγμένη αποτυχία προηγούμενης διαγωνιστικής διαδικασίας ή τεκμηριωμένη έλλειψη ενδιαφέροντος της αγοράς, ύπαρξη απρόβλεπτης και επείγουσας ανάγκης, ρητώς προσωρινό χαρακτήρα της ρύθμισης, πλήρη και ειδική αιτιολογία στον διοικητικό φάκελο.
Ωστόσο, από τα μέχρι σήμερα δημόσια στοιχεία προκύπτει ότι: δεν έχει δημοσιοποιηθεί αποτυχία διαγωνισμού ούτε τεκμηριωμένη έρευνα αγοράς, έγιναν δημόσιες αναφορές σε προτιμήσεις συγκεκριμένων ακτοπλοϊκών εταιρειών πριν από οποιαδήποτε θεσμική διαδικασία, χρησιμοποιήθηκε δημοσίως ο όρος «απευθείας ανάθεση», χωρίς σαφή νομική βάση, το αρχικό σενάριο γραμμής που περιλάμβανε τη Σάμο αποσύρθηκε πριν από οποιαδήποτε αντικειμενική αξιολόγηση, η Σάμος αποκλείστηκε πλήρως από τον σχεδιασμό χωρίς να έχει παρουσιαστεί συγκριτική τεχνική και λειτουργική αξιολόγηση των λιμένων του Βορείου Αιγαίου.
Ο αποκλεισμός της Σάμου, νησιού που ανήκει στην ίδια Περιφέρεια και χρηματοδοτείται από τον ίδιο δημόσιο προϋπολογισμό, εγείρει ζήτημα παραβίασης της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της αντικειμενικότητας της διοικητικής δράσης. Η έλλειψη ειδικής και επαρκούς αιτιολογίας καθιστά τη σχετική επιλογή δυνητικά ακυρωτέα.
Επιπλέον, δημόσιες αναφορές σε πιθανή σύνδεση με λιμένες τρίτων χωρών εισάγουν ζητήματα διεθνών σχέσεων και διακρατικών συμφωνιών, τα οποία δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες Περιφερειακών Αρχών και δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως παράγοντες διαμόρφωσης ακτοπλοϊκού σχεδιασμού.
Με δεδομένα όλα τα παραπάνω,
Ερωτώνται οι κ. κ. υπουργοί:
1. Έχει εκκινήσει ή προτίθεται να εκκινήσει το Υπουργείο ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία για τη συγκεκριμένη ακτοπλοϊκή σύνδεση και ποια ακριβώς λιμάνια περιλαμβάνονται στο αντικείμενό της;
2. Υφίσταται πλήρης διοικητικός φάκελος που να τεκμηριώνει τη συνδρομή των νόμιμων και σωρευτικών προϋποθέσεων για οποιαδήποτε κατ’ εξαίρεση διαδικασία;
3. Έχει εκπονηθεί συγκριτική τεχνική και λειτουργική αξιολόγηση όλων των λιμένων του Βορείου Αιγαίου και αν ναι, γιατί δεν έχει δημοσιοποιηθεί;
4. Θεωρεί το Υπουργείο σύννομο, υπό το πρίσμα της αρχής της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού, ο σχεδιασμός μιας γραμμής να προσαρμόζεται εκ των προτέρων σε εμπορικές προτιμήσεις συγκεκριμένων φορέων της αγοράς;
5. Προτίθεται το Υπουργείο να διασφαλίσει ότι ο ακτοπλοϊκός σχεδιασμός του Βορείου Αιγαίου θα καλύπτει ισότιμα όλα τα νησιά της Περιφέρειας, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία άνισης διοικητικής μεταχείρισης;“
Η απάντηση του υπουργού:
“Επί των διαλαμβανομένων στην εν θέματι Ερώτηση αναφορικά με τη σύναψη συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας για την εξυπηρέτηση ακτοπλοϊκών συνδέσεων, σας γνωρίζονται τα ακόλουθα:
Με βάση το θεσμικό πλαίσιο του ν. 4948/2022 (Α’ 125), οι πλοιοκτήτριες εταιρείες υποβάλλουν δηλώσεις δρομολόγησης των πλοίων τους σε δρομολογιακές γραμμές, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του ενδεικτικού ακτοπλοϊκού δικτύου της χώρας για την δρομολογιακή περίοδο από την 01/11 κάθε έτους μέχρι την 31/10 του επομένου έτους.
Εφόσον δεν υποβληθούν δηλώσεις δρομολόγησης ή από αυτές που υποβλήθηκαν δεν καλύπτονται πλήρως οι πάγιες ανάγκες του μεταφορικού έργου, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π.), προβαίνει στη δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη σύναψη συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας διάρκειας ενός (01) έως πέντε (05) ετών για την αποκλειστική εξυπηρέτηση συγκεκριμένων γραμμών, άνευ μισθώματος.
Στην περίπτωση που ακόμα δεν καλύπτονται πλήρως οι συγκοινωνιακές ανάγκες και με σκοπό την περαιτέρω διασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της χώρας, καθώς και την εξυπηρέτηση του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου, μετά από γνωμοδότηση του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Σ.Α.Σ.), εκδίδεται προκήρυξη για την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με σύναψη σύμβασης ή συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας κατόπιν μειοδοτικού διαγωνισμού, έναντι μισθώματος.
Από την Πολιτεία μέσω του Σ.Α.Σ., στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι των Επιμελητηρίων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των πλοιοκτητών, κ.λπ., κάθε χρόνο εξετάζονται και εφαρμόζονται εναλλακτικές και ορθολογικές παρεμβάσεις στο σχεδιασμό των γραμμών δημόσιας υπηρεσίας (επιδοτούμενα δρομολόγια), σε σχέση με τις υφιστάμενες λιμενικές υποδομές των νήσων της Επικρατείας και το σύνολο των δρομολογιακών γραμμών μη δημόσιου χαρακτήρα, κατά τρόπο εφικτό και προς ενίσχυση των ενδονησιακών συνδέσεων.
Κατόπιν σχετικών γνωμοδοτήσεων του Σ.Α.Σ., εκδόθηκε η υπ’ αριθ. πρωτ. 2252.1.3/59417/29-09-2025 «Προκήρυξη ανοικτού δημόσιου διεθνούς αρχικού μειοδοτικού διαγωνισμού για την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με σύναψη σύμβασης ή συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας περιόδου από 01/11/2025 έως 31/10/2029» (ΑΔΑ: ΡΝΥΒ4653ΠΩ-ΖΑΒ), στην οποία, δεν περιλαμβάνεται η ακτοπλοϊκή σύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου με τον Βόλο.
Επισημαίνεται ότι κατά το παρελθόν, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και οι τοπικοί φορείς του νομού καθώς και τα Λιμενικά Ταμεία Μυτιλήνης και Χίου έχουν αιτηθεί την ακτοπλοϊκή σύνδεση του Βόλου με το Σίγρι Μυτιλήνης και τα Μεστά Χίου, έχοντας αποστείλει σχετικές επιστολές για την ικανοποίησή του. Επιπρόσθετα, με την από 20/01/2026 επιστολή του, ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου υπέβαλε από κοινού αίτημα με την Περιφέρεια Θεσσαλίας για ακτοπλοϊκή σύνδεση του Βόλου με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και με ενδεχόμενη στάση στην Σκιάθο, με δύο δρομολόγια την εβδομάδα, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβρη, αναλαμβάνοντας οι δύο Περιφέρειες τη χρηματοδότηση της αναφερόμενης γραμμής με 2.000.000,00€.
Το αίτημα εισήχθη προς εξέταση στο Σ.Α.Σ., το οποίο λαμβάνοντας υπόψη και τα προγενέστερα αιτήματα, τα οποία δεν συμπεριλάμβαναν τη ν. Σάμο, γνωμοδότησε ως προς την προκήρυξη αρχικού μειοδοτικού διαγωνισμού για την ακτοπλοϊκή σύνδεσης του λιμένα Βόλου με τα νησιά Β. Αιγαίου, Μυτιλήνη και Χίο, με δυνατότητα ενδιάμεσης προσέγγισης σε λιμένα Σκιάθου, μέσω συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας.
Τονίζεται ότι το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, σε ένα δυναμικά μεταβαλλόμενο δίκτυο θαλάσσιων συγκοινωνιών, με βασικό γνώμονα την καλύτερη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση των κατοίκων και των παραγωγικών τάξεων των νησιών, εξετάζει ενδελεχώς κάθε επιχειρηματική πρωτοβουλία και πρόταση που στοχεύει στην αύξηση της προσφοράς και στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, σε συνεχή διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και του ακτοπλοϊκού κλάδου, δεδομένων των υφιστάμενων οικονομικών πιστώσεων.“
