Εισήγηση για την τροποποίηση του Χωροταξικού Σχεδιασμού του δήμου Ανατολικής Σάμου κατέθεσε η δημοτική παράταξη “ΑΝΑ.Σ.Α. για τη Σάμο”, στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου, αναδεικνύοντας, όπως σημειώνει, “σοβαρά θεσμικά, τεχνικά και αναπτυξιακά κενά” στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η παράταξη, με επικεφαλής τον Γιώργο Στάντζο, τονίζει ότι τα Τοπικά Χωρικά και Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούν κεντρικό εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης για έναν νησιωτικό δήμο όπως η Σάμος, ωστόσο η σημερινή πορεία της διαδικασίας δεν εγγυάται έναν ολοκληρωμένο, αξιόπιστο και κοινωνικά δίκαιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Ειδικότερα, τα κύρια σημεία της τοποθέτησης της “ΑΝΑΣΑ για τη Σάμο” έχουν ως εξής:
1. Απουσία εξειδικευμένης τεχνικής υποστήριξης
Παρά τη διαπαραταξιακή συναίνεση από τον Φεβρουάριο του 2025, ο δήμος δεν προχώρησε στην ανάθεση σε εξειδικευμένο χωροτάκτη–πολεοδόμο σύμβουλο, γεγονός που στερεί από τον δήμο τεκμηριωμένη τεχνική θέση και επιστημονική αξιολόγηση των σεναρίων.
2. Δημογραφικό – ζήτημα εθνικής σημασίας
Η πληθυσμιακή συρρίκνωση της Σάμου αποτελεί θέμα εθνικής σημασίας. Ο χωροταξικός σχεδιασμός οφείλει να στοχεύει στην επανακατοίκηση, στη στήριξη της μόνιμης κατοικίας και της νέας γενιάς, με τον τουρισμό να αποτελεί βασικό μοχλό κοινωνικής και οικονομικής ανασυγκρότησης.
3. Οικονομικά δεδομένα και πραγματική οικονομία
Ο σχεδιασμός πρέπει να βασίζεται σε επίσημα, επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία και να στηρίζει έμπρακτα τον τουρισμό, την αγροτική παραγωγή, τη μεταποίηση και τις υπηρεσίες.
4. Σεισμική και γεωλογική ασφάλεια
Καμία χωρική πρόβλεψη δεν μπορεί να γίνεται χωρίς επικαιροποιημένη χαρτογράφηση γεωλογικής καταλληλότητας και πλήρη ενσωμάτωση των κινδύνων.
5. Οικιστική αποδόμηση – ανάγκη ανασυγκρότησης
Η Σάμος δεν αντιμετωπίζει πίεση υπερδόμησης, αλλά εγκατάλειψη. Ο χωροταξικός σχεδιασμός πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο ανασυγκρότησης των οικισμών.
6. Όχι σε τεχνητές αυξομειώσεις αξιών
Η τροποποίηση του χωροταξικού δεν μπορεί να λειτουργεί ως εργαλείο μεσιτικών ή εμπορικών συμφερόντων, με τεχνητή απαξίωση ή υπέρμετρη ενίσχυση περιουσιών. Η μικρή ιδιοκτησία και η τοπική επιχειρηματικότητα πρέπει να προστατευθούν θεσμικά. Πόσοι μικροϊδιοκτήτες θα πληγούν άμεσα ή έμμεσα;
Πόσες οικογένειες θα μεταβιβάσουν στα παιδιά τους περιουσίες τεχνητά μειωμένης αξίας; Πόσες μικρές ή μεσαίες επενδυτικές πρωτοβουλίες – κυρίως στον τουρισμό – θα ακυρωθούν πριν καν ξεκινήσουν;
7. Ανεπαρκής χρόνος διαβούλευσης
Ο προβλεπόμενος χρόνος διαβούλευσης δεν επιτρέπει σοβαρή μελέτη και ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας.
8. Συμμετοχή φορέων – Έλλειψη θεσμικών αποφάσεων
Μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί θεσμικές αποφάσεις:
Από όλες τις Κοινότητες.
Από το Δημοτικό Συμβούλιο.
Από συναρμόδιους θεσμικούς φορείς.
Χωρίς αυτά, καμία τροποποίηση χωροταξικού σχεδιασμού δεν μπορεί να θεωρηθεί θεσμικά πλήρης και κοινωνικά νομιμοποιημένη.
Η “ΑΝΑΣΑ για τη Σάμο” δηλώνει ξεκάθαρα ότι:
Δεν “νομιμοποιεί” τη διαδικασία με τη σημερινή της μορφή, όσο δεν υπάρχει πλήρης τεχνική τεκμηρίωση, επαρκής χρόνος διαβούλευσης, θεσμικές αποφάσεις και διαφάνεια στα δεδομένα.
Τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και οι καθυστερήσεις δεν αποτελούν ευθύνη των τοπικών φορέων και δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την υποβάθμιση της ποιότητας του σχεδίου.
Εάν το τελικό αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στις προσδοκίες της τοπικής κοινωνίας, η διαδικασία οφείλει να ανασταλεί και να επαναχρηματοδοτηθεί, ακόμη και από κρατικούς ή ίδιους πόρους, καθώς πρόκειται για ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για το μέλλον της Σάμου.
Η παράταξη δηλώνει ότι τοποθετείται θετικά στο 3ο σενάριο της ανάπτυξης κατά την Α΄ φάση της μελέτης, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν οι αρχές της επιστημονικότητας, της θεσμικής νομιμότητας, της διαφάνειας και της πραγματικής συμμετοχής της κοινωνίας.
Σε επόμενη φάση κατόπιν και της λήψης αποφάσεων από τις Κοινότητες, θα ανακοινωθούν και οι προτάσεις της ειδικά για τις πόλεις και τις κοινότητες χωρικής αρμοδιότητας του δήμου.