Την πρόταση του για ενίσχυση του ιατρικού δυναμικού του ΕΣΥ σε δευτεροβάθμια νοσοκομεία της επαρχίας, όπως το Νοσοκομείο Σάμου, παρουσίασε σε πρόσφατη συνάντηση του Ιατρικού Συλλόγου Σάμου ο μαιευτήρας και γυναικολόγος, Ιωάννης Κατσούλης.
Ο γιατρός, ο οποίος υπηρέτησε ως επιμελητής της Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής στο νοσοκομείο του νησιού του Πυθαγόρα από το 2012 έως το 2020, αναφέρει αναλυτικά:
“Ως γνωστόν τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια μαζική παραίτηση ιατρών του ΕΣΥ, από τις μονάδες υγείας που υπηρετούν, με αποτέλεσμα σημαντική υποστελέχωση των νοσοκομείων και ιδιαίτερα των δευτεροβάθμιων νοσοκομείων της περιφέρειας, συμπεριλαμβανομένης της νησιωτικής χώρας. Ειδικά εκεί το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο λόγω της δυσκολίας των ασθενών να μετακινηθούν ευχερώς προς αναζήτηση ιατρικής εκτίμησης σε άλλο τόπο, ενώ οι ανάγκες γρήγορης και με κάθε καιρό διακομιδής σοβαρών περιστατικών οδικώς είναι αδύνατη, πράγμα που αφενός επιβάλλει την παραμονή των περιστατικών όσο το δυνατό περισσότερο στην περιοχή και δευτερευόντως την τόνωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών, πολύ περισσότερο όταν η περιοχή αποτελεί και τουριστικό προορισμό.
Αιτίες αυτής της μαζικής παραίτησης των ιατρών ΕΣΥ αποτελούν η μη κάλυψη των θέσεων που ορίζει το οργανόγραμμα του κάθε νοσοκομείου, οι πολυήμερες εφημερεύσεις και η έλλειψη ειδικευόμενων ιατρών στα νοσοκομεία τους. Αυτά τους αναγκάζουν να εκτελούν πολλαπλά καθήκοντα, πολύ συχνά επιπλέον του ωραρίου τους και πέραν των ημερών που υποχρεώνονται να εφημερεύουν, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες που υπάρχουν. Και όλα αυτά σε συνδυασμό με ανεπάρκειες σε μέσα και υποδομές, που δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο το έργο τους.
Η πολιτεία στα πλαίσια των προσπαθειών να αυξηθεί ο αριθμός των ιατρών προκηρύσσει θέσεις συχνά μεμονωμένα, χωρίς και πάλι να καλύπτονται τα οργανογράμματα, σε κάποιες περιπτώσεις δίνοντας και επιπλέον οικονομικά κίνητρα, ενώ πρόσφατα δόθηκε η δυνατότητα άσκησης ιατρικών πράξεων ιδιωτικά από τους ιατρούς του ΕΣΥ. Όπως όμως φαίνεται αυτά δεν φτάνουν για να συγκεντρώσουν ιατρούς στα νοσοκομεία. Αυτό που έχει προτεραιότητα για τους ιατρούς είναι οι αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και το αίσθημα ασφάλειας, καθώς η ευθύνη που έχει η δουλειά τους είναι ομολογουμένως μεγάλη.
Η πρόταση που έχω να καταθέσω η οποία θα ανακούφιζε το σύστημα και μακροπρόθεσμα θα προσέλκυε ιατρούς, καθώς θα έκανε τις συνθήκες εργασίας καλύτερες, είναι οι εξής:
1. Η άσκηση των ιατρών για ειδικότητα να μην εκτελείται σε μεμονωμένα νοσοκομεία αλλά στα πλαίσια των νοσοκομείων μιας ΥΠΕ. Στα πρώτα χρόνια της ειδικότητας η άσκηση να γίνεται σε περιφερειακά δευτεροβάθμια νοσοκομεία της ΥΠΕ ανάλογα με τις ανάγκες και με κυκλική εναλλαγή ενδεχομένως ανά έτος, ενώ τα τελευταία χρόνια σε κεντρικότερα τριτοβάθμια νοσοκομεία της ΥΠΕ. Αυτό θα έδινε τη δυνατότητα στους ειδικευόμενους ιατρούς να ασκούνται αρχικά στα γενικότερα θέματα της ειδικότητας (που ικανοποιητικά συνήθως ενεργούνται στα δευτεροβάθμια νοσοκομεία) και έπειτα στα πιο ειδικά θέματα (που συνήθως ενεργούνται στα τριτοβάθμια νοσοκομεία). Επίσης τα περιφερειακά νοσοκομεία θα έχουν πάντα ειδικευόμενους, που θα μπορούν να επικουρούν το έργο των ειδικών. Συνεπώς εφεξής οι προς ειδικότητα ιατροί να αιτούνται ΥΠΕ και όχι νοσοκομείο. Πρέπει να παραθέσω ότι το σύστημα κυκλικής εναλλαγής ειδικευομένων στα νοσοκομεία μιας ΥΠΕ εφαρμόζεται με επιτυχία από ετών σε άλλα συστήματα υγείας, όπως για παράδειγμα στο βρετανικό NHS, εξασφαλίζοντας καλή λειτουργία του εκάστοτε NHS Trust (διοικητική μονάδα του NHS) που ανήκουν και ταυτόχρονα αξιόλογη εκπαίδευση.
2. Οι ειδικοί ιατροί, μετά τη λήψη ειδικότητας και εφόσον επιθυμούν να σταδιοδρομήσουν στο ΕΣΥ, να μοριοδοτούνται με υψηλά μόρια για κάλυψη θέσεων περιφερειακών νοσοκομείων, κατ’ αντιστοιχία με τους εκπαιδευτικούς που μοριοδοτούνται εφόσον υπηρετήσουν τα πρώτα χρόνια σε άγονες σχολικές μονάδες. Η μοριοδότηση των ειδικών ιατρών θα είναι τόσο μεγαλύτερη όσο πιο άγονη είναι η θέση και όσο περισσότερα χρόνια παραμένει σε αυτή. Έτσι μπορεί στο μέλλον να διεκδικήσει, εφόσον επιθυμεί, μια θέση σε νοσοκομείο της κεντρικότερης επικράτειας. Οπωσδήποτε κάποιοι ιατροί είτε για λόγους εντοπιότητας είτε γιατί μένουν ικανοποιημένοι θα παραμείνουν στην περιφέρεια. Οι θέσεις όμως θα αναπληρώνονται από τους επόμενους.
3. Θα πρέπει σε διοικητικό επίπεδο να δοθεί μέριμνα στις συνθήκες εργασίας και εφημέρευσης των ιατρών. Δεν είναι δυνατό να μην υπάρχει εφημερείο ξεχωριστά για τον εφημερεύοντα ειδικό και ειδικευόμενο ιατρό σε αρκετές περιπτώσεις. Επίσης δεν είναι δυνατό να μην υπάρχει τραπεζαρία προσωπικού στα περισσότερα νοσοκομεία. Εκεί οι εφημερεύοντες και το προσωπικό θα μπορούσαν να εστιάζονται και να κάνουν το διάλειμμά τους, ενώ θα μπορούσε να παρέχεται γεύμα και στο λοιπό προσωπικό έναντι μικρού αντιτίμου (ο ποσότητα φαγητού που απορρίπτεται καθημερινά είναι ομολογουμένως πολύ μεγάλη!)
4. Επιπλέον σε επίπεδο διευκόλυνσης της εργασίας με χρήση των νέων τεχνολογιών, να δίνεται η δυνατότητα στους ιατρούς μέσω χρήσης εφαρμογών σε smart phones, να λαμβάνουν αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων γρήγορα και ξεκούραστα, χωρίς ατελείωτο περπάτημα μέσα στους διαδρόμους των νοσοκομείων. Τα τμήματα μηχανοργάνωσης και ΗΥ των νοσοκομείων μπορούν να διασφαλίσουν την πρόσβαση μέσω κωδικών, ώστε να γίνεται σωστή και ασφαλής χρήση των προσωπικών δεδομένων των ασθενών.
Αυτές είναι κάποιες ρεαλιστικές προτάσεις ανακούφισης των ιατρών που υπηρετούν στο ΕΣΥ, ώστε να βελτιωθούν αρκετές από τις συνθήκες που οδηγούν πολλούς σε έξοδο από το σύστημα. Επίσης είναι αποτέλεσμα προσωπικών μου εμπειριών καθώς υπηρέτησα το ΕΣΥ ως επιμελητής της Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Σάμου από το 2012 ως το 2020, οπότε και παραιτήθηκα. Υπάρχουν κι άλλες αιτίες και διαχρονικές παθογένειες φυσικά, κακές νοοτροπίες και λάθος νοούμενα κεκτημένα, όπως και μειονεκτήματα στον τρόπο επιλογής και αξιολόγησης του ιατρικού και λοιπού προσωπικού. Αυτά είναι αντικείμενο ξεχωριστής μελέτης βέβαια, σε συνδυασμό με πολιτική βούληση να υπάρξουν μεταβολές προς ένα πιο ποιοτικό ΕΣΥ“.
