Απαντήσεις σε 5+1 Ερωτήσεις για την Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα δίνει ο Ιωάννης Σοφιανός, ρευματολόγος στη Σάμο.
Τι είναι η Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα;
Η Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα (ΑΣ) είναι μια αυτοάνοση πάθηση που επηρεάζει, κυρίως, τη σπονδυλική στήλη. Οι αρθρώσεις του αυχένα, της πλάτης και της λεκάνης φλεγμαίνουν, προκαλώντας πόνο και ακαμψία. Συνήθως, επηρεάζονται οι ιερολαγόνιες αρθρώσεις. Αυτές οι αρθρώσεις συνδέουν τη βάση της σπονδυλικής στήλης (ιερό οστό) με τη λεκάνη. Μπορούν, επίσης, να προσβληθούν και άλλες αρθρώσεις, όπως τα ισχία και οι ώμοι. Η ΑΣ μπορεί επίσης να επηρεάσει και εσωτερικά όργανα του σώματος, όπως τα μάτια, το δέρμα, το έντερο και τους πνεύμονες. Τα συμπτώματα της ΑΣ συνήθως αρχίζουν μεταξύ της ηλικίας των 15 και 45 ετών. Η Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα προσβάλλει περισσότερο τους άνδρες απ’ ότι τις γυναίκες (3:1).
Ποια τα αίτια εμφάνισης της νόσου;
Η ανάπτυξη της Αγκυλοποιητικής Σπονδυλαρθρίτιδας πιστεύεται ότι έχει γενετικά αίτια και η πλειοψηφία (σχεδόν το 90%) των ατόμων με την πάθηση φέρουν το γονίδιο HLA-B27, το οποίο μπορεί να ανιχνευθεί με μια απλή εξέταση αίματος. Η παρουσία του γονιδίου HLA-B27 αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της Αγκυλοποιητικής Σπονδυλαρθρίτιδας όπως και κάποιοι άλλοι επιπλέον παράγοντες, πιθανότατα περιβαλλοντικοί.
Εντούτοις, εάν κάποιος έχει το γονίδιο αυτό, δε σημαίνει ούτε ότι έχει, ούτε απαραίτητα ότι θα αποκτήσει Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα. Ακόμη και σε οικογένειες όπου κάποιος έχει Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα, είναι πιθανό ο αδερφός ή η αδερφή του να έχουν το γονίδιο HLA-B27, αλλά οι ίδιοι να μην εμφανίσουν τη νόσο.
Ποια είναι η πορεία της ΑΣ;
Τυπικά, η νόσος παρουσιάζεται σε νέους που παραπονιούνται αρχικά για “πιάσιμο” στην πλάτη και πόνο χαμηλά στη μέση και στη λεκάνη.
Ο πόνος και το “πιάσιμο” είναι χειρότερα στο πρωινό ξύπνημα, χαλαρώνουν στη διάρκεια της ημέρας και ξαναεμφανίζονται έντονα τη νύχτα, μετά από 3 – 4 ώρες ύπνου.
Ο ασθενής ξυπνά και πολλές φορές σηκώνεται να περπατήσει για να ξεμουδιάσει και να συνεχίσει τον ύπνο του. Αυτή είναι και η τυπική εικόνα της “φλεγμονώδους οσφυαλγίας” που βελτιώνεται με την κίνηση, σε αντίθεση με τη συνηθισμένη μηχανικού τύπου οσφυαλγία, που ο ασθενής ηρεμεί στην κατάκλιση και ακινησία.
Στη συνέχεια, και χωρίς την κατάλληλη αγωγή, μπορεί να προκύψουν παραμορφώσεις και αγκύλωση της σπονδυλικής στήλης ή και μη αναστρέψιμες βλάβες αρθρώσεων, όπως επίσης και μόνιμος περιορισμός της κινητικότητας.
Πώς επηρεάζεται η καθημερινότητα των ασθενών;
Η καθημερινότητα των ασθενών με Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα είναι περιοριστική. Αυτό συμβαίνει λόγω του έντονου πόνου, της έντονης δυσκαμψίας αλλά και λόγω του νυχτερινού πόνου και της κακής ποιότητας ύπνου που επηρεάζει αρνητικά την κοινωνική ζωή του ασθενούς, την απόδοσή του στο εργασιακό του περιβάλλον και τη γενικότερη ψυχολογική του κατάσταση. Τα άτομα με Αγκυλοποιητική Σπονδυλαρθρίτιδα εμφανίζουν μειωμένη ποιότητα ζωής και υψηλά ποσοστά αναπηρίας. Έως και το 70% των ασθενών που αναπτύσσουν σοβαρή ΑΣ θα υποστούν αγκύλωση της σπονδυλικής στήλης (γεφύρωση συνδεσμόφυτων / bamboο σπονδυλική στήλη) σε διάστημα 10 έως 15 ετών, μειώνοντας σημαντικά την κινητικότητα. Κρίνεται λοιπόν αναγκαία η άμεση επίσκεψη στον Ρευματολόγο, για να περιοριστεί η εξέλιξη της νόσου.
Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών;
Η φαρμακευτική αντιμετώπιση της Αγκυλοποιητικής Σπονδυλαρθρίτιδας αποσκοπεί στον έλεγχο της πάθησης και στην αναστολή της εξέλιξης της νόσου.
Οι στόχοι της διαχείρισης είναι η μεγιστοποίηση της μακροπρόθεσμης, σχετικής με την υγεία, ποιότητας ζωής, με τη μείωση των επιπέδων πόνου των ασθενών, τη βελτίωση της σωματικής λειτουργίας που σχετίζεται με τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και την εργασιακή απόδοση, τη μείωση της αναπηρίας και την πρόληψη περαιτέρω επιδείνωσης. H σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
• Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα (Μ.Σ.Α.Φ.) για μικρό χρονικό διάστημα μετά τη διάγνωση της πάθησης,
• Βιολογικούς Παράγοντες, που είναι ήδη χρόνια στη φαρέτρα των ρευματολόγων και
• Αναστολείς JAK, μια νέα, από του στόματος αγωγή, που ήρθε να δώσει μια καινούρια λύση στο θεραπευτικό κενό που υπήρχε.
Γιατί είναι σημαντικό να πάω άμεσα στον Ρευματολόγο;
Η καθυστέρηση στην επίσκεψη ή η μη επίσκεψη σε ρευματολόγους έχει πολύ μεγάλη σημασία για τους ασθενείς διότι οι ασθενείς με συμπτώματα χαμηλής έντασης δεν απευθύνονται σε γιατρό και πολλές φορές χρησιμοποιούν μόνοι τους αντιφλεγμονώδη φάρμακα για μεγάλα διαστήματα. Μπορεί να καθυστερούν ακόμη και επτά χρόνια κατά μέσο όρο να επισκεφτούν τον ρευματολόγο. Όμως, η χρόνια λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, πέραν του ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νεφρική, ηπατική ή καρδιακή βλάβη, στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών δεν μπορεί να αναστείλει την εξέλιξη της νόσου.
Αποτέλεσμα της μη έγκαιρης διάγνωσης της πάθησής τους και της μη εφαρμογής ορθής θεραπείας μπορεί να είναι:
• Μη αναστρέψιμες βλάβες ή ακόμη και αγκύλωση της σπονδυλικής στήλης και αρθρώσεων.
• Σημαντικές κινητικές λειτουργικές διαταραχές ακόμη και αναπηρία.
Εν κατακλείδι, η έγκαιρη επίσκεψη στον ειδικό Ρευματολόγο, καθώς και η χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας, αποτελεί το δίπτυχο της επιτυχίας για τη βέλτιστη διαχείριση της νόσου.
Ιωάννης Σοφιανός
Ρευματολόγος
Σάμος
τηλ.2273086970
