Δημοσιεύτηκαν και επίσημα τα αποτελέσματα της πρόσφατης χαρτογράφησης του θαλάσσιου χώρου μετά τον ισχυρό σεισμό στη Σάμο στις 30 Οκτωβρίου 2020.

Είχε προηγηθεί η λεπτομερής βυθομετρική μελέτη του θαλάσσιου χώρου βόρεια της Σάμου και της Ικαρίας, με σκοπό την αναλυτική υδρογραφική αποτύπωση – χαρτογράφηση της περιοχής που επλήγη. Τη σχετική μελέτη υλοποίησαν σε συνεργασία τους μετά το φονικό χτύπημα του Εγκέλαδου το ΕΚΠΑ και η Υδρογραφική Υπηρεσία (ΥΥ) του Πολεμικού Ναυτικού.

Σήμερα, το Samos Voice δημοσιεύει την εν λόγω επιστημονική μελέτη και τους χάρτες που προέκυψαν ως αποτέλεσμά της.

Εξηγώντας μας, με απλά λόγια, τα ευρήματα, η κ. Νομικού αναφέρει:

“Στις 30 Οκτωβρίου 2020, ένας ισχυρός σεισμός μεγέθους 7,0 σημειώθηκε βόρεια του νησιού της Σάμου στο Ανατολικό Αιγαίο, του οποίου ο μηχανισμός αντιστοιχεί σε κανονικό ρήγμα με διεύθυνση Α-Δ και βύθιση προς τον βορρά. Τον Δεκέμβριο του 2020, κατά τη διάρκεια της μετασεισμικής ακολουθίας, έλαβε χώρα υδρογραφική έρευνα με το Υ/Γ ΩΚ ΝΑΥΤΙΛΟΣ της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, με στόχο τη λεπτομερή χαρτογράφηση της περιοχής. Το αποτέλεσμα ήταν ένας λεπτομερής βαθυμετρικός χάρτης, ανάλυσης 15, m στον οποίο αποτυπώνονται με μεγάλη ανάλυση τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του υποθαλάσσιου πυθμένα.

Η μορφοτεκτονική ανάλυση της περιοχής έδειξε ότι το ρήγμα Α-Δ που ενεργοποιήθηκε στις 30 Οκτωβρίου εκτείνεται κατά μήκος της παράκτιας ζώνης της Σάμου με κλίσεις 30-50 ° και άλμα πάνω από 650μ, σχηματίζοντας μια δομή ημι-τάφρου, όπου αναπτύσσεται η λεκάνη της Σάμου, με μέγιστο βάθος 690μ. Πολλές υποθαλάσσιες κατολισθήσεις και φαράγγια τέμνουν εγκάρσια την κύρια κατεύθυνση της ακτογραμμής της Σάμου, και εντοπίζονται από 100 έως 600 μέτρα βάθος. Δυτικά της Σάμου αναπτύσσεται η λεκάνη της Ικαρίας με μέγιστο βάθος 1200μ, το περιθώριο της οποίας είναι προσανατολισμένο ΒΑ-ΝΔ. Μεταξύ των νήσων Σάμου και Ικαρίας και βόρεια των Φούρνων εντοπίζεται ένα εντυπωσιακό ανάγλυφο με αμφιθεατρική δομή, χαρακτηριστικό της οπισθοχωρούσας διάβρωσης, με πολλαπλά υποθαλάσσια φαράγγια να καταλήγουν στη λεκάνη της Ικαρίας. Eπίσης, αποκαλύφθηκε μια ιδιαίτερη υποθαλάσσια γεω-μορφή ανατολικά της Σάμου, που πιθανά να αντιστοιχεί σε ηφαιστειακές δομές.

Η ενεργή τεκτονική που χαρακτηρίζει την υποθαλάσσια περιοχή βόρεια της Σάμου οφείλεται σε έκταση κατά μήκος της διεύθυνσης Β-Ν και είναι αντίθετη από την ΒΑ-ΝΔ συμπίεση στην οποία οφείλεται η νεοτεκτονική δομή της Σάμου. Τέλος, είναι σημαντικό ότι το κύριο σεισμικό γεγονός αλλά και όλοι οι μετασεισμοί εντοπίζονται στην προέκταση του ρήγματος Α-Δ σε βάθη περίπου 12 χλμ.

Είναι απαραίτητη η λεπτομερής χαρτογράφηση του ανάγλυφου του πυθμένα και η κατασκευή υποθαλάσσιων μορφοτεκτονικών χαρτών που συμβάλλουν στη αναγνώριση των θαλάσσιων γεωκινδύνων, όπως είναι τα ρήγματα και οι κατολισθήσεις κυρίως κοντά σε κατοικημένες περιοχές, όπου οι συνέπειες ενός μεγάλου σεισμού ή εκδήλωση τσουνάμι είναι καταστροφικές”.

Στην παρούσα δημοσίευση «Morphotectonic Analysis along the Northern Margin of Samos Island, Related to the Seismic Activity of October 2020, Aegean Sea, Greece» στο Geosciences, συμμετείχαν από την ερευνητική ομάδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) η αναπληρώτρια καθηγήτρια Νομικού Παρασκευή, ο ομότιμος καθηγητής Παπανικολάου Δημήτρης, η υποψήφια Διδάκτωρ Λαμπρίδου Δανάη και ο διοικητής της Υδρογραφικής Υπηρεσίας ΠΝ αρχιπλοίαρχος Δ. Ευαγγελίδης, ο πλωτάρχης Δ. Λίτσας ΠΝ – ΥΥ (υπεύθυνος Υ/Γ Συνεργείου ΥΥ) και οι υδρογράφοι της Υ.Υ. Γιάννης Τσαπάρας και Ηλίας Κολιοπάνος.

Η συμβολή της Υδρογραφικής Υπηρεσίας στην εκτέλεση του ωκεανογραφικού πλόα στις δύσκολες συνθήκες COVID τον Δεκέμβριο του 2020 ήταν καθοριστική για να συλλεχθούν επιστημονικά δεδομένα σε μία από τις σεισμικότερες περιοχές του Ανατολικού Αιγαίου. Η συνεργασία όλων των συναδέλφων της ΥΥ αλλά και του πληρώματος του ΩΚ-Υ/Γ ΝΑΥΤΙΛΟΣ με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Χρήστο Βλαχογιάννη ΠΝ κατά τη διάρκεια του ωκεανογραφικού πλόα ήταν, σύμφωνα με την κ. Νομικού, άριστη, ενώ στη συνέχεια η επεξεργασία και η ερμηνεία των βαθυμετρικών δεδομένων είχαν σαν αποτέλεσμα τη δημοσίευση της εργασίας για τη θαλάσσια περιοχή της Σάμου.

geosciences-11-00102 (1)