Τα άγνωστα σε πολλούς Σαμιώτες παλιά ορυχεία του Κέρκη επισκέφτηκε πρόσφατα με την κάμερά του ο Γιάννης Καπανταής.

Όπως μπορείτε να δείτε και στο παρακάτω βίντεο, για να φτάσει στα παλιά ορυχεία μολύβδου πέρασε μέσα από πανέμορφες περιοχές γεμάτες πράσινο και τρεχούμενα νερά.

Δείτε κι εσείς το σχετικό βίντεο!

Δείτε παρακάτω τι γράφει για τα μεταλλεία και λατομεία της Σάμου ο Μιχάλης Μιχαλιάδης, γεωλόγος:

“Η Σάμος, σύμφωνα με γνωστές γεωλογικές & κοιτασματολογικές έρευνες ελλήνων και ξένων επιστημόνων, κρύβει στο υπέδαφός της μεγάλη ποικιλία μεταλλευμάτων, όπως αντιμονίου, μολύβδου – ψευδαργύρου, χρυσού, στροντίου, λιθίου, μαγγανίου, σιδήρου, χαλκού, αλλά και αμιάντου, σμύριδας, θειικών, βορικών, ζεολίθων και ίσως και νιτρικών αλάτων κ.ά. Οι μεταλλοφόρες συγκεντρώσεις στο νησί σχετίζονται είτε με τεκτονικούς παράγοντες είτε με συγκεκριμένο λιθοστρωματογραφικό ορίζοντα.

Μεγάλο ενδιαφέρον για τον ερευνητή παρουσιάζουν τα Σμυριδωρυχεία Σάμου στην Μικρή Λάκκα, τα αρχαία ορυχεία – λατομεία Αγιάδων – Σπηλιανής, τα Μεταλλεία Μαγγανίου κοντά στο χωριό του Πύργου, τα Μεταλλεία Αντιμονίου κοντά στα Κοντακαίικα, τα Μεταλλεία Βαρύτη κοντά στους Σπαθαραίους και τα Μεταλλεία θειούχων μεταλλευμάτων σε διάφορες θέσεις του νησιού.

Μέχρι σήμερα στη Σάμο δεν αναπτύχθηκαν μεγάλα μεταλλεία, παρά μόνο περιστασιακές και μικρής έκτασης εκμεταλλεύσεις, επειδή οι συγκεντρώσεις των στοιχείων ενδιαφέροντος ήσαν μικρές και συνεπώς ασύμφορη η εκμετάλλευσή τους ή επειδή η σύγχρονη τεχνολογία γρήγορα οδήγησε στην αντικατάσταση φυσικών υλικών (π.χ. σμύριδα) από άλλα που κατασκευάζονται βιομηχανικά.

Μπορεί κανείς να εντοπίσει πλήθος μεταλλευτικών εργασιών για ερευνητικούς κυρίως σκοπούς, για τους λόγους που προαναφέραμε.

Από αρχαιοτάτων χρόνων, το νησί παρήγαγε τα δικά του δομικά υλικά και τις λοιπές αναγκαίες ορυκτές ύλες, με στόχο την εσωτερική της και όχι μόνο, ζήτηση.

Ιστορικά, υπάρχουν αναφορές σε αρχαίους συγγραφείς για εκμετάλλευση γαιών (Σαμία γη, μηλίνη λευκή γη, κίτρινη γη, κεραμική γη κ.ά.), λειτουργία στοών λατομείων για εξαγωγή οικοδομήσιμων πλακών, κυανού και λευκού μαρμάρου, μεταλλείου «νίτρου» κ.λ.π. Κατά την αρχαιότητα λειτούργησαν στο νησί εκτεταμένα λατομεία (ευρύτερη περιοχή Ηραίου, Μανωλατών και αλλαχού).

Κατά την περίοδο της επανάστασης του 1821, υπήρξε τοπική παραγωγή πυρίτιδας από νιτρικά άλατα που εξήχθηκαν από ορυχείο-μεταλλείο στην περιοχή Αγιάδων, που πιθανώς λειτούργησε και κατά τους αρχαίους χρόνους (300 π.Χ.).

Κατά την εποχή της Ηγεμονίας της Σάμου (1834-1912), δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στην αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου του νησιού. Οι σημαντικές θέσεις των μεταλλευτικών εμφανίσεων χαρτογραφήθηκαν και αποτυπώθηκαν στον χάρτη της Ηγεμονίας ενώ η μεταλλευτική νομοθεσία περιελάμβανε 61 άρθρα και κατέτασσε τον ορυκτό πλούτο σε μεταλλεία, ορυχεία και λατομεία. Η έρευνα για μεταλλεύματα επιτρεπόταν με άδεια της διοίκησης ενώ παραχωρήσεις μεταλλείων γινόταν για ορισμένο χρονικό διάστημα με καταβολή στο δημόσιο ανάλογης φορολογίας. Βιβλιογραφικές αναφορές κάνουν λόγο για εξαγωγές κατά την περίοδο αυτή σε Αμερική και Ευρώπη, σμύριδας που προερχόταν κατά κύριο λόγο από το ανατολικό τμήμα του νησιού (Μικρή Λάκκα) και δευτερευόντως από το δυτικό τμήμα του (Καλλιθέα ή Καλαμπαχτάσια). Επίσης εξήχθησαν ποσότητες μεταλλεύματος πλούσιου σε μόλυβδο από την περιοχή Δρακαίων, μεταλλεύματος πλούσιου σε μόλυβδο και άργυρο από τις περιοχές Κουρού Ντερέ και Ζεστό, κ.α.

Μετά το 1912, όταν η Σάμος ενώθηκε με την Ελλάδα, συνεχίστηκαν οι εντατικές έρευνες για τον ορυκτό της πλούτο και εξήχθησαν ποσότητες αμιάντου, σιδηρομαγγανιούχου μεταλλεύματος, γαληνίτη, βαρύτη.

Σήμερα δεν υπάρχει εκμετάλλευση του μεταλλευτικού της πλούτου.

ΟΡΥΧΕΙΑ ΝΙΤΡΟΥ – ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΑΓΙΑΔΩΝ

Στους Μυτιληνιούς, ένα από τα μεγάλα χωριά της Σάμου, στα νότια του οικισμού και σε απόσταση 2-3 χλμ., στον λόφο Κουτσοδόντη, έχει αναπτυχθεί σε μια απόσταση 1000-1500 μ., ένα σύστημα από 45 στοές, οι οποίες απετέλεσαν εισόδους Αρχαίων Λατομείων – Ορυχείων. Το υψόμετρό τους είναι περί τα 141 μ., οι δε είσοδοί τους στηρίζονται σε κολώνες λαξευμένες με το χέρι, μαρτυρώντας την ακρίβεια της μελέτης, τη διάταξη, αλλά και τη προσεγμένη κατασκευή της κάθε μιας, ώστε να συγκρατούν στέρεα το βουνό πάνω τους.

Μια από αυτές τις στοές οδηγεί στο εσωτερικό του λόφου, όπου σπηλαιολόγοι κατέγραψαν 8 επίπεδα εξόρυξης. Το μήκος κάθε επιπέδου φθάνει περί τα 1000 μ. και όλα έχουν τον ίδιο τρόπο στήριξης. Το συνολικό βάθος του ορυχείου φθάνει στα -70μ.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, από τη θέση αυτή, εξορύσσονταν υλικά για την ανέγερση του μεγάλου ναού της Ήρας και άλλων κτιρίων στο χώρο του Ιερού καθώς και στο χώρο της αρχαίας πόλης της Σάμου, του σημερινού Πυθαγορείου.

Μαρτυρία για τις εξορυκτικές δραστηριότητες αποτελούν τα υπάρχοντα μέχρι σήμερα χαραγμένα κομμάτια του πετρώματος στο δάπεδο των ορυχείων.

Στα «Σαμιακά» του Επαμεινώντα Σταματιάδη επίσης αναφέρεται ότι κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, στην περιοχή λειτούργησε «Μεταλλείο Νίτρου», όπου κάποιος μοναχός ονόματι Ιγνάτιος, παρασκεύαζε πυρίτιδα για τις ανάγκες των επαναστατημένων Σαμίων, χρησιμοποιώντας τα νιτρικά άλατα.

Το 2002, με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, άρχισαν τοπογραφικές μετρήσεις και επιφανειακή έρευνα στο χώρο των λατομείων από το Υπουργείο Πολιτισμού, με συμμετοχή από πλευράς Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, του αρχιτέκτονα Herman Kienast.

Στους σύγχρονους καιρούς δεν δόθηκε στο Ορυχείο η σημασία που έπρεπε σύμφωνα με την αξία του. Ο αρχαιολογικός αυτός χώρος ο οποίος μπορεί να αποτελεί και παγκόσμια μοναδικότητα χάρη στην επέκτασή του μέσα στο βουνό και την αρχιτεκτονική του, ζητάει το ενδιαφέρον μας για τη διάσωση και ανάδειξή του.

Οι πυρκαγιές των τελευταίων χρόνων κατέστρεψαν το δάσος της περιοχής, το οποίο αποτελούσε και ασπίδα προστασίας, ως προς τη στατικότητά του, ώστε να φθάσει μέχρι τις μέρες μας σε καλή κατάσταση. Οι διαβρώσεις το έχουν επηρεάσει και αν δεν ληφθούν μέτρα κινδυνεύει να καταρρεύσει.

Πρόσφατα, ο Σπηλαιολογικός Σύλλογος «Ο ΕΥΠΑΛΙΝΟΣ» ανέλαβε πρωτοβουλία και έθεσε πιεστικά το θέμα της αποκατάστασης του τοπίου της περιοχής, που για πολλά χρόνια είχε αποτελέσει τον Χώρο Ανεξέλεγκτης Απόθεσης Απορριμμάτων της κοινότητας Μυτιληνιών και όχι μόνο, αλλά και της εξερεύνησης και προσπάθειας ανάδειξης του μνημείου. Ύστερα από μελέτη διαμόρφωσης του χώρου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, οι είσοδοι των λατομείων μπορούν να αποτελέσουν επισκέψιμο χώρο, ενταγμένο σε μια εντυπωσιακή διαδρομή από την κορυφή του λόφου και μπροστά από αυτές, μέχρι το βόρειο στόμιο του Ευπαλινείου Ορύγματος και των πηγών των Αγιάδων, το νερό των οποίων διοχετεύονταν δια μέσου του ορύγματος.

Με συντονισμένες ενέργειες από τις τοπικές αρχές, ειδικές μελέτες και ένταξη σε αντίστοιχα ευρωπαϊκά προγράμματα, ο χώρος θα μπορούσε να γίνει επισκέψιμος και εσωτερικά, αποτελώντας ένα ακόμη άξιο θαυμασμού αρχαίο έργο της Σάμου”.

Πηγή

Διαβάστε τις ειδήσεις μας στο Google

Κάντε like στη σελίδα μας στο Facebook και στο Instagram

Ακολουθήστε μας στο Twitter

Κάντε εγγραφή στο κανάλι μας στο YouTube

Βρείτε τα φτηνότερα αεροπορικά εισιτήρια με την εφαρμογή Low Fare Calendar!

Discover the best flight deals with Aegean Airlines Low Fare Calendar!